• BIST 90.383
  • Altın 144,409
  • Dolar 3,6117
  • Euro 3,9021
  • İstanbul 8 °C
  • Ankara 9 °C
  • İzmir 11 °C
  • 18 MART ÇANAKKALE İNGİLİZ ZAFERİ Mİ?
  • 15 Temmuz'da FETÖ Darbesini İlk Haber Veren ve Milleti Meydanlara Çağıran Fatih Tezcan'a FETÖ'ye Hakaretten Dava!
  • Fatih Tezcan: Kadir Topbaş İntihar Etti!
  • 18 MART ÇANAKKALE İNGİLİZ ZAFERİ Mİ?
  • 15 Temmuz'da FETÖ Darbesini İlk Haber Veren ve Milleti Meydanlara Çağıran Fatih Tezcan'a FETÖ'ye Hakaretten Dava!
  • Fatih Tezcan: Kadir Topbaş İntihar Etti!

Kardeşliğin günü Nevruz

Kardeşliğin günü Nevruz
Toprak ananın uzun bir sessizliğin ardından canlandığı, yeşilin her tonunun sayısız renkteki çiçekle buluştuğu baharın müjdecisi Nevruz, birçok ülkede coşkulu etkinliklerle kutlanacak

ANKARA (AA) - Yüzlerce toplulukta, farklı adlarla binlerce yıldan bu yana kutlanan Nevruz, kültürel miras yoluyla nesilden nesile taşınıyor. 

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) nezdinde "Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi"ne 2009'da dahil olan Nevruz, BM tarafından da "Uluslararası Nevruz Günü" olarak ilan edildi.

Farklı toplulukların inanışlarında değişik isimler altında şenliklere konu olan dünyanın en eski bayramı Nevruz, Avrasya'nın geniş coğrafyasında yaşayan halklarda baharın müjdecisi ve yeni gün olarak biliniyor.

Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan, Afganistan ve Tacikistan'da milli bayram olarak kutlanan Nevruza verilen isimler yöreden yöreye bile değişiklik gösteriyor.

Farsça "yeni gün" anlamına gelen Nevruz, dünyadaki çeşitli Türk topluluklarında "en ulu gün" olarak biliniyor ve "navrız", "yeni gün", "mart dokuzu", "ulu kün", "şagaa", "ısıah", "yengi kün", "çıl pazı" gibi isimlerle anılıyor.

Dinsel inanışlar ve efsaneler

Kimi topluluklar, bu günü Allah'ın dünyayı yarattığı gün, kimileri Nuh Peygamber'in yere ilk ayak bastığı gün, kimileri ise ilk insanın yaratıldığı gün olarak değerlendirirken, bazı topluluklar geceyle gündüzün eşit olduğu bu günü, baharın müjdecisi kabul ediyor.

Bu bayram, geleceğe dair umut, arzu ve temennileri de içinde barındırıyor. Bu yönüyle dünyada tek ve özgün olan Nevruz Bayramı, doğadaki dirilişin yanı sıra insana dair umudu ve en güzel dilekleri de temsil ediyor.

Eski Türkler ile İranlıların Yılbaşı kabul ettikleri gün, Türklerin ilk takvimi olan Oniki Hayvanlı Türk Takvimi'nde de yer alıyor.

Barış ve kardeşlik günü

Ateş, su, toprak, mağara gibi Nevruz söylencelerinde geçen unsurlar tüm insanlığın vazgeçilmezleri arasında bulunuyor ancak özellikle ateş Türkler için hangi din veya inançtan olurlarsa olsunlar büyük önem taşıyor. Altay halklarından Tatarlara, Azerilerden Karaimlere, Gagauzlara kadar pek çok Türk halkı tarafından ateşle su ruhsal ve bedensel arınma için gerekli görülüyor. Bu nedenle Türk coğrafyasında Nevruzda ateş yakmak ve iyi dileklerde bulunarak ateş üzerinden atlamak bir gelenek sayılıyor.

Dargınlar barıştırılıyor, fakirlere, kimsesizlere ve yaşlılara maddi ve manevi yardım yapılıyor.

Türk dünyasında Nevruza özel yemekler

Özbekistan'da Nevruz sabahı yeni elbiselerini giyen halk, hazırladıkları halim, sümelek, samsa, çorba, pilav gibi yiyeceklerle kırlara çıkıyor. Köpkari, güreş, at yarışları ve horoz dövüşleri gibi spor gösterileri düzenleniyor.Nevruz kutlamalarından esinlenilmiş tiyatro eserleri sahneleniyor.

Kırgızistan'da bahara giriş bayramı olarak kutlanan Nevruzda "Nooruz köcö" denilen özel bir yemek yapılıyor.

Türkmenistan'da hazırlıklarına bir hafta önceden başlanan Nevruzda Türkmen çöreği, Türkmen petiri, külce, yağlı börek, şekşeke, koko, bovursak, Türkmen palavı ve bugünün özel yemeği semeni hazırlanıyor.

Azerbaycan'da, çeşitli renklere boyanmış, suda pişirilmiş yumurtalar, kapı kapı dolaşan çocuklara veriliyor.

Türkiye'de Nevruz

Nevruz Bayramı, Türkiye'nin her bölgesinde birbirinden ilginç şekillerde kutlanıyor. Bu adetlerden bazıları ise şöyle:

Kars ve çevresinde bu günde kapı dinleme, "baca-baca" adetleri görülüyor. Evde bulundurulan çeşitli meyvelerden, baca-baca gezenlere veriliyor. Tunceli çevresinde erkekler alınlarına kara sürerek su kaynaklarına gidiyor. Bu karaları orada temizleyen erkekler, dualar ederek isteklerini dile getiriyor. Diyarbakır'da halk, eğlence ve mesire yerlerine giderek Nevruzu kutluyor.

Tahtacı Türkmenlerinde Nevruz, "Sultan Nevruz" adıyla anılıyor. Komşu mezarları ziyaret ediliyor. Herkesin güleryüzlü olduğu Nevruzda suçlar bağışlanıyor. Eski mart ayının 9'uncu günü kutlanarak yaylalara çıkılıyor. Bununla ilgili halk arasında "Mart dokuzundan sonra dağlar misafir alır" ifadesi kullanılıyor.

Ağrı ve çevresinde o gece gençler bir dilek tutarak kapıları dinleyip içerideki konuşmaları yorumlayarak niyetlerinin tutup tutmayacağını anlamaya çalışıyor.

Uşak'ta bu gün için "yıl yenilendi" tabiri kullanılıyor. Giresun'da "mart bozumu" adıyla kutlanan Nevruz'da çevredeki akarsulardan su getirilip hayvanların üzerine serpiliyor. Sivas'ta o gün gök gürlerse o yıl ürünün bol olacağına inanılıyor. 

Tekirdağ'da Nevruz soğukların sonu, baharın başlangıcı olarak kabul ediliyor. Edirne'de eski hasırlar yakılıp "mart içeri, pire dışarı" diyerek üzerinden atlanıyor. Kırklareli'nde Nevruz, "mart dokuzu" adıyla kutlanıyor. Çeşitli yiyecekler hazırlanarak kırlara gidiliyor.

Gaziantep ve çevresinde 22 Mart gününe "Sultan Navruz" adı veriliyor. Halk arasındaki inanca göre, Sultan Navruz güzel bir kızdır ve 21 Mart'ı 22 Mart'a bağlayan gece batıdan doğuya doğru göç eder, bir başka inanca göre ise kuş kılığında uçan bir derviştir. Nevruz gecesi Sultan Navruz'un geçtiği saatte uyanık olanların bütün dileklerinin gerçekleşeceğine inanılıyor.

Kaynak: Haber Kaynağı
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
  • Kurban Bayramı Tatili 9 Gün Olacak mı?12 Eylül 2015 Cumartesi 20:10
  • Çocuğunuzu Öperek 'İlk Tanıyı' Koyun!12 Eylül 2015 Cumartesi 14:14
  • Üstün zekalıların eğitimi anaokulunda başlamalı!12 Eylül 2015 Cumartesi 04:22
  • Araç Sahipleri Şokta! Bu Sigorta Araba Sattırır19 Ağustos 2015 Çarşamba 11:00
  • Dünyanın Gözü Türkiye'deki Bu Tepede!06 Ağustos 2015 Perşembe 11:04
  • Bu Haberden Sonra Gazlı İçecek İçmemeye Yemin Edebilirsiniz!31 Temmuz 2015 Cuma 21:21
  • En Çok Tok Tutan Besin!05 Temmuz 2015 Pazar 19:35
  • Canan Karatay en sağlıklı meyveyi açıkladı06 Mayıs 2015 Çarşamba 08:20
  • Levent Kırca'ya Büyük Şok!27 Nisan 2015 Pazartesi 19:36
  • Maden Suyunu Bardakta İçmeyin!27 Nisan 2015 Pazartesi 12:46
  • Tüm Hakları Saklıdır © 2006 Analiz Merkezi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
    Haber Scripti: CM Bilişim